Big data w jeziorze danych obrazuje koncepcję Quantum AI

AI Governance

Teoria i praktyka

Zarządzanie AI, znane też jako AI governance, to zestaw zasad, procesów i ram kulturowych, które wskazują, jak rozwijać i stosować sztuczną inteligencję (AI), tak aby była bezpieczna, sprawiedliwa i godna zaufania. Zarządzanie pomaga zapobiegać stronniczości, chronić dane, zwiększać zaufanie i spełniać wymogi prawne.

Historia zarządzania AI

Formalne ramy zarządzania AI powstały w 2018 roku w Europie, gdzie rygorystyczne przepisy w zakresie ochrony danych (takie jak RODO) ukształtowały ostrożne podejście do tej technologii. Wytyczne dotyczące zarządzania AI przyjęto dość wcześnie również w Singapurze, a twórcy opracowanego tam dokumentu Model AI Governance Framework położyli szczególny nacisk na wyjaśnialność i nadzór ze strony człowieka.

Ameryka Północna z kolei stawiała na rozwój innowacji, często pozostając w tyle pod względem formalnych regulacji, za to przodując we wdrażaniu nowych technologii w przedsiębiorstwach.

Przełomowym momentem okazał się rok 2024 i przyjęcie unijnego aktu w sprawie sztucznej inteligencji, w ramach którego wprowadzono wielopoziomową klasyfikację systemów AI w zależności od poziomu ryzyka, a także obowiązki w zakresie przejrzystości. Korea Południowa i Kanada opracowały własne przepisy, a w USA wydano rozporządzenia wykonawcze określające zasady korzystania z AI na poziomie federalnym.

Organizacje międzynarodowe, takie jak Bank Światowy i OECD, wzywają do opracowania ujednoliconych norm, przekonując, że transgraniczne systemy AI wymagają stosowania spójnych zasad. Wciąż jednak stoją przed nami wyzwania, szczególnie w zakresie egzekwowania przepisów i interoperacyjności, a także uwzględniania różnic kulturowych, które wyznaczają standardy sprawiedliwości i odpowiedzialności w etyce AI.

Globalne przedsiębiorstwa już się dostosowują do tych nowych realiów – opracowują ramy zarządzania uwzględniające przepisy różnych państw, korzystając z narzędzi, które pomagają monitorować zgodność oraz przewidywać zmiany regulacyjne. Celem jest nie tylko przestrzeganie prawa, lecz również odpowiedzialne kierowanie organizacjami w złożonym i wciąż zmieniającym się otoczeniu.

Zarządzanie AI w dzisiejszym świecie

Zarządzanie AI to ramy, które pozwalają wykorzystywać sztuczną inteligencję w sposób etyczny i odpowiedzialny. Dzięki niemu organizacjom łatwiej jest zarządzać ryzykiem i chronić dane użytkowników. Poniżej znajdziesz więcej informacji na ten temat.

Narzędzie do oceny AI governance

Na jakim etapie wdrażania systemu zarządzania sztuczną inteligencją jest Twoja firma? Wykonaj krótki test i sprawdź, w którym miejscu na mapie zarządzania AI znajdujecie się w tym momencie. Otrzymasz indywidualne rekomendacje i poznasz sposoby na dalszy rozwój w każdym z czterech obszarów zarządzania.

Nowe globalne badania

Bez zaufania projekty AI kończą się niepowodzeniem. Jak radzić sobie z dylematem zaufania do sztucznej inteligencji? Jaką rolę odgrywa w tym zarządzanie AI? Dowiedz się, co mówią badania.

Czym są odpowiedzialne innowacje?

Jak wdrażać innowacje technologiczne w sposób etyczny i odpowiedzialny? Poznaj podstawowe zasady odpowiedzialnej innowacyjności oraz ich wpływ na praktyki zarządzania AI.

Jak zarządzać strategią AI?

AI zmienia sposób działania wszystkich organizacji, zarówno publicznych, jak i prywatnych, niezależnie od branży czy skali działalności. Właściwe zarządzanie AI pozwala w pełni wykorzystywać potencjał tej technologii, ograniczając jednocześnie związane z nią ryzyko. W tym e-booku osoby kierujące organizacjami znajdą praktyczne wskazówki ułatwiające wdrażanie innowacji w sposób pewny i odpowiedzialny.

W jaki sposób zarządzanie AI wiąże się z zaufaniem do tej technologii?

Zaufanie do sztucznej inteligencji oznacza pewność co do tego, że będzie ona spełniać swoją funkcję w sposób rzetelny, bezpieczny i etyczny, nie powodując niezamierzonych szkód. W tym filmie Manisha Khanna wyjaśnia, na czym polega tzw. dylemat zaufania, z którym mierzą się globalne organizacje, a także zwraca uwagę na potrzebę budowania solidnych podstaw AI opartych na nowoczesnym podejściu do zarządzania danymi – takiemu, które zwiększa zaufanie i umożliwia skuteczne wdrażanie dające pewny zwrot z inwestycji.

Jak wygląda zarządzanie AI w różnych branżach?

Jesteśmy w kluczowym momencie rozwoju sztucznej inteligencji. Ta technologia przestała być dla nas nowa – organizacje ze wszystkich branż stosują zaawansowane rozwiązania AI, aby zarządzać ryzykiem, przeciwdziałać nadużyciom, przewidywać braki w łańcuchach dostaw czy modelować złożone procesy produkcyjne.

W ostatnim czasie do tych sprawdzonych zastosowań AI dołączyła jeszcze generatywna AI, która radykalnie obniża barierę wejścia i sprawia, że dostęp do sztucznej inteligencji zyskuje nagle każdy w organizacji. W miarę jak przybywa zastosowań AI, rośnie też potrzeba nadzoru tym obszarem.

Opieka zdrowotna

Zarządzanie AI w sektorze opieki zdrowotnej jest konieczne, aby zapewnić bezpieczeństwo danych pacjentów oraz zgodność zastosowań sztucznej inteligencji z rygorystycznymi przepisami dotyczącymi ochrony prywatności. Efektywne ramy zarządzania AI pomagają zachowywać transparentność i sprawiedliwość przy podejmowaniu decyzji w praktyce klinicznej, zmniejszają ryzyko stronniczości i gwarantują sprawiedliwe traktowanie wszystkich pacjentów. Poprzez wprowadzenie jasnych zasad nadzoru i odpowiedzialności placówki opieki zdrowotnej mogą budować zaufanie w relacjach z pacjentami i interesariuszami, jednocześnie w sposób odpowiedzialny wykorzystując innowacje oparte na AI do poprawy wyników leczenia.

Bankowość

W sektorze usług finansowych AI governance pomaga chronić i pewnie zarządzać danymi wrażliwymi, a także zapewniać zgodność z regulacjami. Ponieważ banki w coraz większym stopniu korzystają z AI w procesach zarządzania ryzykiem, wykrywania oszustw finansowych i obsługi klienta, skuteczny nadzór ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia transparentności, automatyzacji i odpowiedzialności. Wprowadzenie jasnych zasad dotyczących podejmowania decyzji przy wsparciu AI umożliwia bankom zwiększanie zaufania klientów, interesariuszy i organów regulacyjnych, a jednocześnie pozwala kontrolować ryzyko finansowe i operacyjne.

Nauki przyrodnicze

Stosowanie AI w dziedzinie nauk przyrodniczych prowadzi do przełomowych osiągnięć w pracach nad nowymi lekami, badaniach klinicznych, zwiększaniu zaangażowania pacjentów i optymalizacji łańcuchów dostaw. Innowacje muszą jednak być w pełni zgodne z przepisami, normami etycznymi i standardami bezpieczeństwa. SAS oferuje systemy AI governance, które zapewniają transparentność, sprawiedliwość i zgodność z regulacjami w całym łańcuchu wartości. Wbudowana wyjaśnialność modeli, wykrywanie stronniczości i audytowalne przepływy pracy umożliwiają organizacjom pewne i odpowiedzialne skalowanie rozwiązań AI, pozwalające w pełni wykorzystywać potencjał tej technologii.

Ubezpieczenia

Nowe wymogi regulacyjne dotyczące stosowania AI w branży ubezpieczeniowej wymagają wdrożenia kompleksowych ram nadzoru – takie ramy są potrzebne, by zarządzać ryzykiem modeli, chronić dane klientów oraz generować spójne, wyjaśnialne i sprawiedliwe wyniki w procesach oceny ryzyka ubezpieczeniowego czy likwidacji szkód. Branża ubezpieczeniowa opiera się na zaufaniu i choć innowacje bazujące na AI mogą przyczyniać się do podejmowania inteligentnych decyzji, brak odpowiedzialności i nadzoru może doprowadzić do utraty tego zaufania wskutek jednej niefortunnej operacji.

Sektor publiczny

Wprowadzenie zarządzania AI w administracji publicznej jest niezbędne, aby można było opracowywać i świadczyć usługi obywatelskie w sposób odpowiedzialny i transparentny. Właściwe podejście sprzyja etycznemu podejmowaniu decyzji i pomaga organizacji dbać o bezpieczeństwo danych, przyczyniając się tym samym do promowania bezstronności i dostępności oraz umacniania zaufania społecznego. AI governance daje także liderom sektora publicznego ramy nadzoru, które zapewniają właściwą odpowiedzialność oraz jawność działań w dążeniu do innowacyjności.

Przemysł

Zarządzanie AI pomaga producentom dbać o to, by ich systemy AI były bezpieczne, etyczne i zgodne z przepisami, a także spójne z celami biznesowymi. Jako że firmy produkcyjne coraz częściej wykorzystują AI do optymalizacji operacji i bezpieczeństwa, kompleksowy nadzór staje się niezbędny w kontekście zachowania zgodności regulacyjnej, zarządzania ryzykiem, zapewnienia integralności i bezpieczeństwa danych oraz wyjaśnialności procesów. Jasne wytyczne dotyczące podejmowania decyzji przy wsparciu AI pomagają producentom budować zaufanie wśród interesariuszy i klientów, sprzyjając jednocześnie szybszemu wdrażaniu innowacji.

Sukces odniosą nie te organizacje, które wdrożą AI jako pierwsze, ale te, które zrobią to najbardziej odpowiedzialnie. Reggie Townsend Vice President of AI Ethics, Governance and Social Impact SAS

Na czym polega zarządzanie AI

Zarządzanie AI polega na wprowadzeniu nadzoru, odpowiedzialności i zabezpieczeń etycznych na każdym etapie cyklu życia AI – od koncepcji aż po wdrożenie. Nie ma jednego schematu czy listy kontrolnej, która mogłaby zapewnić, że system AI będzie godny zaufania, zgodny z regulacjami i oparty na ludzkich wartościach. Utrzymanie tego rodzaju odpowiedzialności wymaga dynamicznego systemu zasad, przepływu pracy i norm kulturowych.

Zarządzanie sztuczną inteligencją opiera się na czterech wzajemnie powiązanych filarach: kulturze, operacjach, zgodności z przepisami i nadzorze.

  • Kultura wyznacza kierunek. W organizacjach, w których wdrożono sprawny system zarządzania AI, rozwija się podejście uwzględniające społeczny kontekst technologii. Podejście to opiera się na przekonaniu, że technologie AI – takie jak uczenie maszynowe – mają służyć ludziom, a nie na odwrót. W tego typu kulturach organizacyjnych zachęca się wszystkich pracowników do rozwijania kompetencji w zakresie AI, tworzenia pętli informacji zwrotnych i traktowania zarządzania jako wspólnej odpowiedzialności.

  • Warstwa operacyjna umożliwia ujednolicenie zarządzania dzięki narzędziom takim jak oceny, audyty i przepływy pracy. Jeden interfejs umożliwia zarządzanie zasadami, zgodnością i pochodzeniem w całym cyklu życia danych i AI. Zasoby AI – takie jak dane, modele i agenty AI – ocenia się przy użyciu ustrukturyzowanych schematów uwzględniających wymogi biznesowe, obowiązki regulacyjne oraz polityki wewnętrzne.

  • Zgodność nie polega jedynie na przestrzeganiu przepisów – to proaktywne budowanie zaufania do systemów, dzięki któremu osoby podejmujące decyzje mogą ufać generowanym przez nie wynikom. Organizacje korzystające z platform AI governance dysponują wbudowanymi systemami kontroli zarządzania danymi i ich przygotowywania, a także modelowania i wdrażania. Narzędzia te pozwalają monitorować stosowanie zasad w odniesieniu do wszystkich zasobów, ograniczać ryzyko prawne, integrować standardy zewnętrzne i dokumentować decyzje na potrzeby audytów.

  • Nadzór łączy to wszystko w całość, zapewniając spójność w różnych obszarach. Zespoły ds. governance analizują profile ryzyka, zatwierdzają zastosowania i przekazują problemy na wyższe poziomy organizacji.

Warto podkreślić, że zarządzanie nie jest barierą dla rozwoju. Z badań wynika, że dojrzały system zarządzania przekłada się na wyższe zwroty z inwestycji i skrócenie cykli wdrażania innowacji. Organizacje te sięgają po nowe technologie z większą pewnością, są atrakcyjnym miejscem pracy dla najlepszych specjalistów AI i cieszą się zaufaniem klientów oraz organów regulacyjnych.

Zarządzanie AI przynosi najlepsze efekty, kiedy jest traktowane jako przewaga strategiczna, a nie obciążenie regulacyjne. To żywy system, który ewoluuje wraz z technologią, organizacją i otaczającym nas światem.

Kierunki rozwoju

Zobacz, jak dzięki rozwiązaniom AI governance przygotować systemy AI na wyzwania przyszłości.

Dane i AI pod kontrolą

SAS® Viya® to kompleksowa platforma do tworzenia i wdrażania etycznych rozwiązań AI. Dzięki wbudowanym funkcjom, takim jak wyjaśnialność modeli, wykrywanie uprzedzeń i nadzór, platforma umożliwia wykorzystywanie potencjału AI przy jednoczesnym zachowywaniu najwyższych standardów etycznych.