Badanie SAS & Coleman Parkes: Czy AI pomoże agencjom rządowym w zwalczaniu oszustw i nadużyć? 

Z najnowszego badania przeprowadzonego wsród ekspertów z sektora publicznego wynika, że inwestycje w sztuczną inteligencję mogą stanowić remedium na kryzys zaufania publicznego

Sztuczna inteligencja to strategiczne narzędzie nie tylko dla biznesu, ale też dla wszelkiego rodzaju oszustów. Rosnąca skala wyłudzeń i nadużyć skutkuje stratami dla budżetu oraz utratą zaufania do agencji rządowych. Specjaliści z administracji rządowej nie dają jednak za wygraną i zamierzają korzystać z tych samych technologii w celu uodpornienia systemów na działania oszustów. To kluczowe wnioski z najnowszego globalnego badania przeprowadzonego przez Coleman Parkes oraz SAS, lidera w dziedzinie danych i sztucznej inteligencji, Trust and transparency: Combating fraud to maximize public program efficiency.

Obszary, w których według respondentów zachodzi obecnie najwięcej oszustw, to: płatności, zarządzanie tożsamością, podatek dochodowy od osób fizycznych, świadczenia i usługi socjalne, oraz podatek dochodowy od podmiotów prawnych. Dość podobnie rysuje się czołówka obszarów, w których w ciągu najbliższych pięciu lat ma jeszcze wzrosnąć skala przestępstw: 54% respondentów wymienia tutaj obszar płatności, 51% – zarządzanie tożsamością, 40% – świadczenia i usługi socjalne, 39% – podatek dochodowy od osób fizycznych, 37% – podatek dochodowy od podmiotów prawnych.

"Może się wydawać, że przestępcy posługujący się sztuczną inteligencją, nieograniczeni przez żadne regulacje, znajdują się w komfortowym położeniu" – powiedział Shaun Barry, Global Director, Risk, Fraud and Compliance Solutions w SAS. "Badanie wskazuje jednak, że znajdujemy się w punkcie zwrotnym, ponieważ rządy na całym świecie przygotowują duże inwestycje w rozwiązania AI i GenAI, w celu przeciwdziałaniu nadużyciom i odbudowania zaufania obywateli do inicjatyw publicznych".

Prawie wszystkie agencje rządowe odnotowują nadużycia finansowe wykorzystujące AI

Organizacje sektora publicznego na całym świecie stoją w obliczu rosnącego kryzysu związanego z oszustwami, marnotrawstwem i nadużyciami (fraud, waste and abuse, FWA), który pochłania środki z budżetów rządowych i uderza w zaufanie publiczne. Spośród 1100 ankietowanych ekspertów ds. nadużyć, prawie wszyscy stwierdzili, że ich agencje były celem ataków zrealizowanych z wykorzystaniem narzędzi AI, a 70% zaobserwowało wzrost tych zdarzeń w ciągu ostatnich pięciu lat.

Oszuści wykorzystują AI do generowania syntetycznych tożsamości, tworzenia hiper-spersonalizowanych kampanii phishingowych i projektowania złośliwego oprogramowania o coraz mniejszej wykrywalności. Narzędzia te analizują ogromne zbiory danych, aby naśladować ludzkie zachowanie, fałszować dokumenty i wykorzystywać luki w zabezpieczeniach w czasie rzeczywistym. Te działania przyczyniają się do ogromnych strat finansowych – ankietowani szacują, że wyeliminowanie tego typu oszustw mogłoby skutkować oszczędnościami na poziomie 16% ich budżetów. Poza stratami budżetowymi, aż 96% respondentów stwierdziło, że działania z zakresu FWA negatywnie wpływają na zaufanie społeczne do ich agencji i ich działalności.

Agencje rządowe definiują przeszkody w walce z nadużyciami

Pomimo tego, że 85% respondentów wymieniło walkę z oszustwami jako jeden z pięciu kluczowych priorytetów operacyjnych, agencjom w dużej mierze brakuje zasobów, aby skutecznie podejść do tego zadania. Co więcej, tylko 1 na 10 podmiotów posiada niezbędne narzędzia i zasoby potrzebne do przeciwdziałania nadużyciom, a prawie jedna trzecia boryka się ze znacznymi ograniczeniami zasobów. Wśród wyzwań respondenci wymieniali też brak kompetencji analitycznych (48%) i odpowiednich technologii (40%) oraz ograniczenia budżetowe(24%).

Wdrożenie AI i GenAI pomoże zwiększyć skuteczność działań prewencyjnych

Obecne wskaźniki wdrożenia sztucznej inteligencji są stosunkowo niskie, przy czym 52% ankietowanych wykorzystuje już tę technologię do zwalczania nadużyć, a 28% korzysta w tym celu z GenAI. Badanie wykazuje też, że popularność wykorzystania analizy sieciowej (network analysis) do wykrywania oszustw ma wzrosnąć z 32% do 87% w ciągu dwóch lat. Z kolei 97% respondentów oczekuje wykorzystania w tym celu w ciągu najbliższych dwóch lat GenAI, w tym danych syntetycznych, dużych modeli językowych i cyfrowych bliźniaków.

Wśród tych instytucji, które już wykorzystują sztuczną inteligencję do walki z FWA, prawie 40% wymienia jako korzyści lepszą priorytetyzację alertów o oszustwach i szybszą identyfikację nadużyć w większych ilościach. Najczęściej wymienianą korzyścią (57%) jest przy tym większa wydajność personelu. Odpowiedzi te są zbieżne z wynikami osobnego globalnego badania dotyczącego sztucznej inteligencji i produktywności sektora publicznego, w którym większość respondentów przyznała, że sztuczna inteligencja będzie miała znaczący lub krytyczny wpływ na poprawę produktywności w ich organizacji w ciągu najbliższych trzech lat.

Zwiększenie zaufania obywateli wymaga również odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji. Agencje rozumieją, że ludzki nadzór ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia integralności programów i ochrony obywateli przed niezamierzonymi szkodami. Wśród trzech największych wyzwań, rządowych specjalistów ds. zwalczania nadużyć finansowych znalazły się prywatność i bezpieczeństwo (48%) oraz zapewnienie, że organizacja korzysta z rozwiąząń AI w sposób odpowiedzialny (43%).

Badanie zawiera również rekomendacje od firmy SAS – lidera w dziedzinie oprogramowania do zwalczania oszustw – oraz rzeczywiste przykłady zastosowania AI do przeciwdziałania nadużyciom. Raport z badania Trust and transparency: Combating fraud to maximize public program efficiency dostępny jest pod tym linkiem: https://www.sas.com/en/offers/trust-and-transparency.html.

O badaniu

Coleman Parkes przeprowadził globalną ankietę od listopada 2024 r. do stycznia 2025 r. i otrzymał odpowiedzi od 1100 pracowników sektora publicznego wyższego i średniego szczebla odpowiedzialnych za monitorowanie nadużyć w swoich organizacjach.

Respondenci badania pracują w wielu agencjach i departamentach: infrastruktura sektora publicznego, transport i usługi użyteczności publicznej; agencje dostarczające świadczenia; ogólne usługi publiczne; agencje śledcze i nadzorcze; agencje podatkowe, skarbowe i celne; usługi socjalne; wywiad bezpieczeństwa; wymiar sprawiedliwości i bezpieczeństwo publiczne; oraz bezpieczeństwo narodowe.

Coleman Parkes jest agencją badawczą B2B specjalizującą się w badaniach IT/technologii, skierowanych do decydentów wyższego szczebla w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz dużych przedsiębiorstwach w wielu sektorach na całym świecie.

Wyniki najnowszego badania przeprowadzonego wśród przedstawicieli sektora publicznego wskazują, że zastosowanie narzędzi AI i GenAI pozwoli przeciwdziałać rosnącej skali wyrafinowanych nadużyć.