Danimarka'da büyük bir elektrik kesintisi neyse ki oldukça istisnai bir durum. Ancak 2003 Eylül'ünde Güney İsveç ile birlikte Batı Danimarka'nın tamamının karanlığa gömülmesi olayında olduğu gibi bir durum gerçekleşirse bunun bazı yankıları olacaktır. Bu olayda, İsveç'in Oscarshamn kentindeki elektrik dağıtım santralindeki çökme ile birlikte meydana gelen sıkışma nedeniyle ortaya çıkan aksaklık ve üretimin tüketimden az olması nedeniyle büyük bölümlerde elektrik kesintisi yaşandı.

Elektrik serbest piyasada bir mal olarak alınıp satılır; ancak depolanamaz. Üretildiği anda tüketilmesi gerekir. Aksi halde üretim fazlası ürün hızlı bir şekilde buhar olup gider. Dolayısıyla günlük olarak dengenin tutturulması gerekir. Elkraft System Batı Danimarka'da elektrik tedarikinin tamamından sorumlu. Elkraft'ın dengeden sorumlu 16 ortağı bulunuyor. Yılın her bir günü ortaklar, planlanan tüketimi ve rüzgâr türbini elektriği de dâhil olmak üzere planlanan elektrik üretimini Elkraft'a rapor etmek zorundalar. Bu sistem 24 saatlik dönem için, her saat, tahmini elektrik tüketimini ve yeterli miktarda elektrik üretimine ilişkin planı oluşturur.

1 Mart 2004 tarihi itibariyle Copenhagen Energy (Københavns Energi), Elkraft tarafından denge ortağı olarak kabul edildi. Bundan böyle Kopenhag merkezli enerji şirketi, her saat için, bir sonraki günün elektrik tüketimini tahmin edecek.

Doğruluk İçin Mali Teşvikler
Elkraft Pazar Müdürü Lene Sonne "Çizilen planda daima denge vardır. Zira hiçbir denge ortağının elektrik alımlarına denk gelen tüketimden başka herhangi bir şeyi rapor etmesine izin verilmez" diyor. Ancak uygulamada Elkraft, tüketimin ve üretimin tahminlerle denk olmaması halinde devreye giren bir güvenlik marjına sahip.

Elkraft mevcut dengenin devamından sorumlu ve tüketimi yirmi dört saat boyunca hiç durmadan gözlemliyor. Bir bütün olarak dengeden sorumlu ortakların bildirilenden daha az tüketmesi nedeniyle dengesizlik ortaya çıkarsa Elkraft üretim fazlası elektriği satın alır ve bunu diğer alıcılara satar. Ya da eğer gerekli ise Elkraft, Elkraft'ın önceden sözleşme yaptığı bir elektrik santralinin üretimi düşürmesini sağlar. Alternatif olarak tüketimin tahmin edilenden daha fazla olması halinde elektrik santrali elektrik üretimini artırabilir.

Varyasyonların Kontrolü
Sonne "Hedef seviyelerin tutturulmasından sorumlu olanların tahminlerine oldukça bağlıyız. Bu nedenle dengeden sorumlu olmak hayli dikkat gerektiren bir görev. Dengeden sorumlu olanların mümkün olduğunca doğru tahminde bulunabilmelerini teşvik için mali teşvikler kullanıyoruz. Kural olarak tahminlerinden sapmaları halinde - olumlu veya olumsuz anlamda- bu denge ortaklarına daha pahalıya mal oluyor" diye belirtiyor.

Elkraft günün tahminlerinin doğru olup olmadığını her bir saat için kontrol ettiği ve değerlendirdiği için hesaplar kapatılırken denge ortağı mali sonuçları görür. Herhangi bir farklılık şu veya bu şekilde hesabı etkiler. Copenhagen Energy, 1 Mart 2004'te denge ortağı olduğunda, Zealand'daki müşterilerinin tamamının elektrik talebi tahminini yepyeni, ileri teknolojili SAS sistemi ile yaptı.

Copenhagen Energy Enerji Pazarı Müdürü Mikael Gynther "SAS çözümünü uygulamadan önceki geçmiş veriler üzerinde geniş kapsamlı testler ve paralel tahminler gerçekleştirdik. Her seferinde netice inanılmaz şekilde gerçek rakamlara yakındı." Diyor.

Bundan önce de bütün faktörleri göz önünde bulunduracak esnek bir model geliştirmeye ayrılmış zaman vardı. Temel model elektrik tüketimine ilişkin geçmiş verilere dayalı. Ancak müşteri nüfusundaki hareketler ve havaya ilişkin yeni girdiler devamlı olarak ekleniyor. Aynı şekilde mesela değişken resmi tatiller, ulusal spor fikstürleri, kültürel akşamlar, veliaht evlilikleri ve enerji tüketimini etkileyebilecek diğer sayısız parametreler ortaya çıktığında bu yeni ve bir seferlik hadiseler hesaplama modeline kolaylıkla eklenebiliyor.

Hızlı Şekilde Telafi Edilen Maliyetler
Talep tahmininde SAS teknolojisinden yararlanan Copenhagen Energy harici tahmin hizmetlerini de içeren eski sistemden daha hızlı, daha iyi ve daha ucuz olduğundan yatırımlarını hızlı bir şekilde telafi etti. Nitekim çözüm yalnızca 2 aydır çalışıyordu ve tahmin doğruluğu iki katına çıktı.

Gynther "Tahmini içerden yapmak bizim için büyük bir avantaj. Kesin tahminlerle alakalı maliyetlerin % 50 oranında düşürülmesini umuyoruz. Dolayısıyla bu ciddi bir maliyet tasarrufu anlamına geliyor" diyor. Copenhagen Energy yıllık olarak üç teravat saatlik işleme yapıyor. Bu da üç milyar kWh'ye yani Danimarka'nın yıllık elektrik tüketiminin yüzde 10'una tekabül ediyor.

Ancak Gynther özellikle çözümün yatırım maliyetlerinin şirketin son teknoloji ürünü çözüme başvurmadan önce aslında tahmin ettiğinin yalnızca yaklaşık dörtte birine denk gelmesinden memnun.

Gynther "Bu başarılı bir projenin üzerindeki 'gün ışığı hikâyesinin aksi'. Zamanında bitirildi. Esnek ve büyük bir ticari potansiyele sahip. Ayrıca daha önce sahip olmadığımız stratejik imkânlar sundu. Aynı zamanda tedarik güvenliğini de güçlendiriyor. Kısacası, çözüm umduğumuz her şeyi karşılıyor" diyor.