BovenIJ Ziekenhuis slaat meer vliegen in één klap met SAS

Invoering DBC´s aanleiding tot bouw dynamisch ManagementInformatieSysteem
Het BovenIJ ziekenhuis in Amsterdam Noord staat midden in de eigentijdse maatschappij. De bevolking is divers van samenstelling en groeit en vergrijst tegelijkertijd. Het BovenIJ ziekenhuis werkt daarom nauw samen met de onder andere huisartsen en verloskundigen in de regio. Een vergrijzend patiëntenbestand betekent dat er vaak sprake is van chronische klachten. Kwaliteit van leven staat daarom hoog in het vaandel, met meer nadruk op begeleiding en advies. Daarnaast is het een algemene tendens dat er een verschuiving plaatsvindt van klinische naar poliklinische zorg en dagbehandeling. Al deze kenmerken maken dat het BovenIJ ziekenhuis grote waarde hecht aan een patiëntvriendelijke aanpak. Geld vormt, zoals vaak, de aanleiding voor veranderingen, maar uiteindelijk is informatie de sleutel tot succes.

De concrete aanleiding om de informatievoorziening grondig aan te willen pakken, vormde ook voor het BovenIJ ziekenhuis de invoering van het DBC-vergoedingensysteem in 2005. BovenIJ ziekenhuis is als koploperziekenhuis door het Ministerie aangewezen om te helpen vormgeven aan de inrichting van de financiering van de Nederlandse ziekenhuizen en was om die reden al enige jaren met dit nieuwe vergoedingensysteem bezig. Het BovenIJ ziekenhuis moest hiervoor een betrouwbaar Management InformatieSysteem ontwikkelen. Maar ook moest het BovenIJ ziekenhuis, zoals alle Nederlandse ziekenhuizen, vanaf 2006 structureel omgaan met de identificatieplicht. Voor de directie van het ziekenhuis in Amsterdam Noord voldeden daarmee de papieren rapportages niet langer aan de informatiebehoefte.

  "In de kern zochten we naar een datawarehouseleverancier die ons kon helpen de gegevens uit de verschillende modules van ons ZiekenhuisInformatie- Systeem te combineren tot de noodzakelijke DBCinformatie"

Het BovenIJ ziekenhuis zag de nodige uitdagingen en definieerde een flinke ambitie toen het besloot meer vliegen in een klap te slaan. De transitie van het informatiesysteem werd dringend noodzakelijk met de daadwerkelijke invoering van DBC's en het moment dat het BovenIJ ziekenhuis daarvan voor haar vergoedingen afhankelijk werd. Of eigenlijk al iets eerder: op het moment dat het ziekenhuis met de zorgverzekeraars prijsafspraken ging maken over DBC's. Daarnaast besloot het de bestaande manier van rapporteren gelijk papierloos en dynamisch te maken.
"In de kern zochten we naar een datawarehouseleverancier die ons kon helpen de gegevens uit de verschillende modules van ons Ziekenhuis- InformatieSysteem te combineren tot de noodzakelijke DBC-informatie", zegt Annette Faber, projectmanager vanuit de afdeling Informatie en Organisatie van het BovenIJ ziekenhuis. "Als we daar toch in moesten investeren, wilden we direct ook onze papieren managementinformatie via het intranet beschikbaar stellen en de identifi catieplicht regelen. Vandaar dat we begin 2004 een aantal mogelijke leveranciers hebben benaderd."

Datawarehouse
Als koploperziekenhuis werkten de medewerkers van het BovenIJ ziekenhuis al met een voorloper van het DBC-systeem. Daarom was al snel duidelijk dat een datawarehouse sterk gewenst was. Hierin moesten de gegevens uit de verschillende modules van het elektronische Ziekenhuis- InformatieSysteem, E-ZIS van Chipsoft, worden samengebracht met gegevens uit het Personeels InformatieSysteem van Beaufort en van het financiële systeem van Exact. Hoog op de lijst van eisen en wensen kwam vervolgens de omzetting van de papieren rapportages naar het intranet te staan. En de behoefte tot de dynamische productie van rapporten. SAS sprong er voor het BovenIJ ziekenhuis op een aantal punten uit. Faber: "Qua flexibiliteit, bijvoorbeeld. SAS-gebruikers zitten niet vast aan starre datakubussen en vaste datamodellen. Maar ook qua publicatiemogelijkheden via intranet, wat voor SAS geen enkel probleem is. En wat betreft het exclusief toekennen van mogelijkheden aan de verschillende geautoriseerde gebruikers van het systeem."

Ervaren leverancier
SAS bestaat ruim dertig jaar en is 's werelds grootste particuliere softwarehuis, met vrijwel alle grote namen als klant. Enerzijds is SAS een wereldspeler, anderzijds staat het midden in de Nederlandse maatschappij en is het vertrouwd met de eigenheden van de medische sector in ons land. Haar marktpositie dankt SAS aan klantgerichtheid en innovatie. Klantgerichtheid wil bij SAS zeggen dat het wil tegemoetkomen aan de huidige en toekomstige doelstellingen van het BovenIJ ziekenhuis. Haar ervaring binnen de medische sector maakt SAS tot de partner die de beste methodieken en werkwijzen voor ziekenhuizen kent en helpt die te implementeren. SAS zorgt dat haar innovatiekracht bijdraagt aan solide toepassingen vol nuttige mogelijkheden. Als geen ander weet SAS ruwe data om te vormen tot de waardevolle informatie die nodig is om doelstellingen te realiseren. De analysekracht die in SAStoepassingen schuilt, is ongeëvenaard. SAS duidt dat aan met de leus ´Beyond BI´, wat wil zeggen dat Business Intelligence bij SAS veel verder gaat dan wat gebruikelijk is.

Voorkomen van misgelopen inkomsten
Bij het BovenIJ ziekenhuis moet iedereen, medisch specialisten, polikliniekassistentes, secretaresses en medewerkers patiëntenadministratie met DBC´s werken, wil het ziekenhuis geen inkomsten missen, want het overgrote deel van de door het ziekenhuis geleverde zorg wordt sinds 2005 via de DBC´s afgerekend. Voor elke patiënt wordt een DBC geopend: geen patiënt zonder DBC. En elke verrichting moet zijn gekoppeld aan een DBC. Daarbij is het de kunst dat er geen dubbele DBC´s worden aangemaakt, dat er geen afspraken en opnamen zonder DBC´s zijn en dat DBC´s niet oneindig blijven openstaan.

Omgaan met informatie
Tussen mei 2004 en medio 2006 is het BovenIJ ziekenhuis grondig verbouwd. Nieuwbouw en renovatie van de poliklinieken en de hoofd ingang, moesten het ziekenhuis beter toesnijden op de veranderende zorgvraag. Deze veranderde omdat Amsterdam Noord groeit en de bevolking vergrijst en daardoor steeds meer een beroep doet op de gezondheidszorg. In het BovenIJ ziekenhuis komen daarom ook steeds meer gespecialiseerde poliklinieken die zich richten op mensen met chronische afwijkingen zoals hartfalen en diabetes. Daarnaast vindt er een verschuiving plaats van klinische naar poliklinische zorg en dagbehandeling. Deze kenmerken van het patiëntenbestand, maken dat het BovenIJ ziekenhuis grote waarde hecht aan een patiëntvriendelijke aanpak. SAS is het BovenIJ ziekenhuis ook van waarde op dit gebied. "De DBC's hebben ons leren omgaan met informatie", zegt Faber. Vergoedingen, kwaliteit, klanttevredenheid, gegevensbetrouwbaarheid, vragen om (aanvullende) rapportages: het begon allemaal om geld, maar het draait uiteindelijk om informatie. De gegevens uit de bronbestanden E-ZIS, Beaufort en Exact vullen de velden van het datawarehouse en vanuit het datawarehouse genereert het BovenIJ ziekenhuis rapporten met stuurinformatie voor de directie en medewerkers die het nu distribueert via het intranet.

  “De DBC´s hebben ons leren omgaan met informatie”

Controle en sturen
De afdeling Informatie en Organisatie van Annette Faber fungeert als spil tussen de informatie voorziening en de gebruikers. De afdeling Control heeft juist interesse in juistheid en volledigheid van de gegevens: kloppen de rapportages met gegevens uit de bronsystemen E-ZIS, Beaufort en Exact? Belangrijk, want de DBC´s bepalen bijvoorbeeld de vergoedingen die de met het ziekenhuis verbonden specialisten uitgekeerd krijgen. De directie, op haar beurt, wil graag weten of de vergoedingen die ze met de verzekeraars is overeengekomen de kosten wel dekken. En hoe lang een bepaald type patiënt verpleegd wordt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Of hoeveel röntgenfoto's er bij een bepaalde behandeling gemaakt worden. Nu ziekenhuizen niet langer per verrichting, maar per behandeling worden vergoed, moet deze managementinformatie allereerst tot verhoogde efficiëntie en daarmee tot besparingen leiden. Maar daarna vormt kwaliteitsverbetering de doelstelling, wat vorm zal krijgen door te werken met Balanced Score Cards en klanttevredenheidsonderzoek.

Informatiehonger
Met behulp van SAS heeft het BovenIJ ziekenhuis de uitdaging van de invoering van DBC´s goed het hoofd kunnen bieden. Daarnaast zijn de papieren rapporten vervangen door rapportages via intranet. Maar de economische wet dat ieder aanbod zijn eigen vraag schept, doet zich ook hier weer gelden. Faber: "We publiceren nu statische rapporten op intranet. Maar gebruikers vragen aanvullende rapporten, die onze financiële mensen ad hoc maken. We willen daarom toe naar een dynamische rapportage-omgeving via intranet." Vandaar dat de wens leeft om over te stappen op SAS BI Server om gebruikers zelf queries aan te kunnen laten maken. "Rapporteren op papier leverde minder vragen op om aanvullende rapporten", zegt Faber. "Publiceren via intranet doet gebruikers begrijpen dat er meer mogelijk is."

Copyright © SAS Institute Inc. All Rights Reserved.